Περί Καθήκοντος

 Πολύ σημαντική είναι για ένα Στωικό Ηγέτη η διάκριση μεταξύ Καθήκοντος και Υποχρέωσης.

Το καθήκον προέρχεται από μέσα μας και διαμορφώνεται από το ποιοι είμαστε εσωτερικά. Αντιθέτως οι υποχρεώσεις προέρχονται από τον εξωτερικό περιβάλλον, δηλαδή μας επιβάλλονται από έξω. Στο ίδιο πνεύμα, το καθήκον δεν είναι το ίδιο με το δικαίωμα. Βλέπετε, το καθήκον εξαράται από εμάς (εφ'υμίν) και όχι το τι οι άλλοι οφείλουν να μου αναγνωρίσουν ή παρέχουν Επομένως το καθήκον είναι να πράττεις "λογικά" με σύνεση και δικαιοσύνη, δηλαδή μια πρέπουσα και αρμόζουσα κατάλληλη πράξη. Πράξεις στις οποίες οι περιστάσεις και η Φύση δίνουν λογικό χαρακτήρα, και τις οποίες εσύ διεκδικείς.

Οφείλουμε να έχουμε βέβαια κατά νου ότι το Καθήκον αλλά και ο αποδέκτης των ενεργειών μας προέρχονται από μια δυναμική και οργανική διαδικασία. Ότι αποτελεί Καθήκον μας σήμερα, μπορεί σε ένα χρόνο να έχει τεθεί αναγκαστικά λόγω περιορισμένων προσωπικών πόρων, να περάσει σε δεύτερη προτεραιότητα.

Για παράδειγμα μπορεί να έχουμε Καθήκον να φροντίσουμε τον άρρωστο πατέρα μας σήμερα, αλλά μετά από λίγο καιρό, μπορεί η βελτίωση της κατάστασης να μας οδηγήσει να στρέψουμε την προσοχή μας, λόγω Καθήκοντος, στη βελτίωση των συνθηκών στο χώρο εργασίας μας.

Στωικισμός, πιο επίκαιρος από ποτέ

 Ένας ηγέτης πρέπει να κρατάει την ηρεμία και απάθεια του, ανεξαρτήτως των τεκταινομένων γύρω του. Μόνο έτσι θα μπορεί να πάρει την καλύτερη απόφαση σύμφωνα με τη "Φύση", δηλαδή τη Λογική. Συχνά στο διαμέρισμα που ζω ακούω τις πιο άγριες ώρες τις νύχτας του πιο ενοχλητικούς ήχους. Έπιπλα να πηγαινοέρχονται τα χαράματα, μια δεσποινίδα να απολαμβάνει ένα βράδυ πάθους με τα παράθυρα της άνοιχτα. Δε συζητάμε για τα ξέφρενα πάρτυ από το νεαρό γείτονα μου. Καθημερινή. Εν μέσω COVID. 

Δεν ήρθα σε επαφή με τη στωική φιλοσοφία ως αποτέλεσμα των γειτόνων μου, αλλά η καθημερινότητα μου, μού πρόσφερε μια ιδανική πρόκληση για αρχάριους: μια επίμονα ενοχλητική αλλά σε καμία περίπτωση απειλητική κατάσταση που ήταν εντελώς έξω από τα όρια του ελέγχου μου.

    Ο στωικισμός, που ξεκίνησε από τον ελληνιστικό φιλόσοφο Ζήνωνα τον Κιτιευ, γνώρισε μια αναβίωση την τελευταία δεκαετία περίπου, με μια άλλη έκρηξη δημοφιλίας στην αρχή της πανδημίας, όταν βιβλία όπως τα «Γράμματα από έναν Στωικό» του Σενέκα και το ΕΙΣ ΕΑΥΤΟΝ του Μάρκου Αυρήλιου» έγιναν ιδιαιτέρως γνωστά.